OPEC Nedir? Ne İçin Kurulmuştur?

OPEC, geniş açılımı ‘Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü’ olarak bilinmektedir. 1960 yılında Irak’ın başkenti olan Bağdat şehrinde 12 ülkenin de katılımıyla kurulan bir örgüt olmaktadır.

Dünya topraklarında petrol rezervlerin üçte ikisini bünyesinde bulunduran ve ülkelere petrol ihraç eden bu konfederasyon Irak’ta kurulmasına rağmen daha sonra merkezi Cenova’ya taşınmıştır. Ancak kuruluşunun 5.yılı sonrasında yine örgütün merkezi Avusturya’nın başkenti Viyana olmuştur.

  • OPEC’in Amaçları Nelerdir?

OPEC’in Temel amacı, Bu örgüte üye olmuş ülkelerin petrol politikalarını ele alıp birleştirmek suretiyle ihracatçılara güvenli, adil ve uygun bir fiyat sağlamayı; ithalatçı ülkelere düzenli ve ekonomik bir şekilde petrol temin etmeyi; hem de sermaye gruplarının çıkarlarını korumayı amaç edinmiştir.

Petrol fiyatlarının ve bu örgüte üye olmuş ülkelerin ihracat kotlarının görüşülmüş olduğu bir forum geçmiş zamanda çok etkili bir petrol karteli örneği vermiş olsa da zamanla gücünü yitirmiştir.

  • OPEC’e Üye Olan Ülkeler

  • Suudi Arabistan
  • Irak
  • Kuveyt
  • Venezuela
  • İran
  • 1961 Katar
  • 1962 Libya ve Endonezya
  • 1967 Birleşik Arap Emirlikleri
  • 1969 Cezayir
  • 1971 Nijerya
  • 1973 Ekvador Cumhuriyeti
  • 1975 yılında Gabon 2007’de Angola katılmıştır.

Gabon, 1995’te üyeliğini sonlandırmıştır. Endonezya ise petrol ithalat eder duruma düşmesi sebebiyle Ocak 2009’da örgüte olan üyeliğini askıya almıştır. Günümüzde OPEC örgütü,  Suudi Arabistan, Venezuela, İran Cumhuriyeti, Irak, Kuveyt, BAE, Libya, Nijerya, Katar, Cezayir, Angola ve Ekvador olmak üzere 12 ülkenin üyeliği ile devam etmektedir.

  • OPEC’in Faaliyetleri

Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü’nün kurucu üyelerinin kuruluşa katılacak yeni ülkelerin üye olarak kabul edilmesi sahip olunan veto hakkından başka bir ayrıcalığın olmamasıdır. Bu örgütün kuruluşa sadece petrol ihracatı yapan ülkeler katılabilmektedir. OPEC, yalnızca kartel amacı taşıyan faaliyet gerçekleştirmez. Aynı zamanda bağımsız olarak petrol üretip ihracat yapan ülkeler arasında çıkar birliğini ve işbirliğini geliştirme amacını taşıyan bir örgüt olmaktadır.

Üretim miktarı ve petrolün fiyatını belirleyen OPEC, kartel özelliği göstermektedir. Ancak OPEC’in almış kararlarını fiilen uygulamasını gerektiren görevli bir mekanizma bulunmamaktadır.

  • OPEC’in Başlıca Organları Nelerdir?

OPEC’in başlıca belirlenen organları, genellikle yılda ortalama olarak iki kere toplanmakta olup her bir üye girişi için ülkenin üst düzey bulunan temsilcilerin katılımda bulunduğu konferans ve yöneticiler kurulundan oluşmaktadır.

  • Bahsi geçilen konferans, her yıl bir kere toplanan ve oy birliği ile karar alabilen en üst organ olmaktadır.
  • Bakanlar Komitesinin görevi, uzun vadeli ekonomi politikalarını saptamakta olup 13 üyeden oluşmaktadır.
  • Guvernörler Kurulu, bütçe hazırlaması yapmakta olup alınan kararları onaylamaktadır.
  • Sekretarya üyeleri; Kuveyt, Cezayir, Suudi Arabistan, Kuveyt, Venezuela, Birleşik Arap Emirlikleri, Angola, Nijerya, Irak, İran, Endonezya, Libya ve Katar olmaktadır. Görevi ise fiyat istikrarı sağlanması ve düzen tesisinden sorumlu olmaktadırlar.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir